Berisha përballë drejtësisë: persekutim apo llogaridhënie?

Pak figura e ndajnë opinionin publik shqiptar si Sali Berisha. Për mbështetësit, procesi i SPAK-ut ndaj tij është persekutim politik i një lideri opozitar. Për kritikët, është llogaridhënia që më në fund arrin një njeri të fuqishëm. E vërteta e këtij rasti do të përcaktohet në gjykatë, jo në mitingje.

Le të fillojmë me parimin që vlen për të gjithë: prezumimi i pafajësisë. Akuzat e SPAK-ut për korrupsion pasiv, të lidhura me një privatizim, mbeten akuza derisa të provohen. Berisha ka të drejtën e një procesi të drejtë, ashtu si çdo qytetar dhe çdo zyrtar tjetër që përballet me drejtësinë. Kush e mohon këtë të drejtë për një kundërshtar politik, e dobëson atë për të gjithë.

Nga këndvështrimi i leximit "persekutim", argumenti është se koha dhe intensiteti i procedurave përkojnë me rolin e Berishës si lider i opozitës, dhe se kjo krijon dyshime për motive politike. Ky shqetësim nuk duhet hedhur poshtë menjëherë, sepse pavarësia e drejtësisë matet edhe nga aftësia për të mos u dukur si mjet i pushtetit. Megjithatë, ka edhe fakte që e ndërlikojnë këtë lexim: procedurat kanë kaluar përmes disa shkallëve gjyqësore, dhe vetë gjykatat kanë marrë vendime të ndryshme në momente të ndryshme, gjë që tregon një proces me kontroll të brendshëm, jo një urdhër të vetëm politik.

Një drejtësi që trajton njësoj të fuqishmit dhe të dobëtit është shenjë pjekurie, jo persekutimi. Prova nuk është kush akuzohet, por nëse procesi është i drejtë për të gjithë.

Leximi i "llogaridhënies" mbështetet te fakti se reforma në drejtësi u ndërtua pikërisht për të mundësuar hetimin e figurave që dikur konsideroheshin të paprekshme. Nëse SPAK-u heton vetëm zyrtarë të vegjël dhe i shmang të mëdhenjtë, atëherë reforma do të kishte dështuar. Pikërisht sepse Berisha është një figurë e madhe, procesi ndaj tij testohet me kujdes të veçantë. Fakti që Shtetet e Bashkuara e hoqën statusin "non grata" në qershor 2026, ndërsa Mbretëria e Bashkuar e ruajti, tregon se edhe vlerësimet ndërkombëtare janë të përziera dhe në lëvizje, dhe se asnjë palë nuk duhet të nxitojë me përfundime.

AISP vlerëson se qëndrimi i drejtë ndaj këtij rasti është dyfishtë. Nga njëra anë, drejtësia duhet të lejohet të bëjë punën e vet pa presion, dhe akuzat serioze duhet të hetohen deri në fund, kushdo qoftë i akuzuari. Nga ana tjetër, procesi duhet të jetë transparent dhe i shpejtë, që të mos lërë hapësirë për dyshime se po përdoret si mjet. Drejtësia e ngadaltë ushqen teorinë e persekutimit; drejtësia e shpejtë dhe e qartë e shuan atë.

Në një demokraci, edhe kundërshtari më i ashpër politik ka të drejtën e një gjykimi të drejtë, dhe edhe figura më e fuqishme ka detyrimin t'i përgjigjet ligjit. Rasti Berisha nuk është vetëm për një njeri; është një provë nëse drejtësia shqiptare mund të jetë njëkohësisht e pavarur dhe e drejtë. Ajo provë do të kalohet vetëm nëse procesi mbetet larg pasioneve të momentit.

Ky tekst pasqyron qëndrimin analitik të AISP dhe respekton prezumimin e pafajësisë. Akuzat mbeten të paprovuara. Të dhënat janë verifikuar përmes Balkan Insight, European Western Balkans, Euronews Albania dhe Departamentit Amerikan të Shtetit.